Priya Bains (1995) is een van de boeiendste jonge stemmen van de Noorse poëzie. Ze is dichter, essayist, vertaler en redacteur van het literaire tijdschrift Vinduet. Bains groeide op in Noorwegen in een familie met Indiase wortels. In haar werk onderzoekt ze herinneringen en trauma’s rond familie en migratie, en belicht ze de stiltes, rituelen en politieke gebeurtenissen die verleden en heden met elkaar verbinden. In 2021 debuteerde ze met de dichtbundel Med restene av mine hender (Met de resten van mijn handen), die in Noorwegen veel erkenning kreeg, onder meer met een nominatie voor een belangrijke debuutprijs en twee literaire beurzen.
In het kader van Versopolis werd bij PoëzieCentrum de vertaling van forvandling / sommerfuglvariasjoner (Transformatie / De vlindervariaties) uitgebracht. Bains schreef deze tekst in 2022 in opdracht van KRAFT, het centrum voor hedendaagse kunst in Bergen, als literair antwoord op de tentoonstelling M. Butterfly van de ZuidKoreaanse kunstenaar Kim Hankyul. Die tentoonstelling bevraagt de oriëntalistische blik in Puccini’s opera Madama Butterfly en David Henry Hwangs gelijknamige toneelstuk.
Bains vertaalde werk van de jonge Zweedse dichteres Aya Kanbar en de Amerikaanse Fatimah Asghar naar het Noors en in 2024 redigeerde ze samen met de Zweedse dichteres Burcu Sahin Alltid samme snø, alltid samme grense (Altijd dezelfde sneeuw, altijd dezelfde grens), een bloemlezing met werk van tien jonge Noorse en Zweedse auteurs.
Het werk van Priya Bains wordt nu voor het eerst in het Nederlands gepresenteerd. Liesbeth Huijer vertaalde onder meer werk van Noorse dichters zoals Nils Chr. Moe-Repstad, Ruth Lillegraven, Mona Høvring en Marte Huke.
(madame butterfly als noodlottig verhaal van net voor de tweede wereldoorlog)
je bent in leven tot hij liever met een
amerikaanse vrouw trouwt. de zoon die je
baarde mee terug neemt de atlantische oceaan
over. een nieuwe vlag in zijn hand stopt. je bent
in leven tot hij je gezicht vergeet. tot hij met
twee vingers over je jukbeen strijkt en vraagt:
hoe zou ik hiervan kunnen houden? je bent in
leven tot je de andere officieren grappen hoort
maken over of je een beest in bed bent, of je hem
als een echte geisha berijdt. tot je iemand hoort
zeggen dat het lekker is om iets te neuken te
hebben als hij hier weer wordt gestationeerd.
je bent in leven tot je afstand doet van je
geloof. tot je oom radeloos de kamer in komt en
schreeuwt hoe kun je in één dag een hele erfenis
opgeven. je bent in leven tot je dat niet meer
bent. je spreekt de taal van je voorouders tot
je niemand meer hebt om mee te praten. tot je
tong opzwelt. de taal verduistert. je bent een
dochter tot allebei je ouders zijn begraven. tot
je iemand voor de begrafenis hoort zeggen: ze
brengt ongeluk. wat doet ze hier. je bent een
dochter tot je je eigen naam opgeeft. tot je elke
aanspreking accepteert. je bent japans tot ze
je land bombarderen. tot je inziet dat je genen
nu aan de kant van de vijand staan. tot je het
beeld van je zoon met de amerikaanse vlag in
zijn hand niet kunt loslaten. je bent een moeder
tot je bevend en zwetend wakker wordt op het
moment dat de bom niet wil stoppen met vallen
boven het land dat je ooit probeerde op te geven
***
(madame butterfly als erfenis)
je bent een dochter tot je te lang aan je vaders
dood denkt. tot je niets anders kunt dan in bed
liggen en je het laatste wat hij moet hebben gezien
voorstellen: de donkerblauwe wanden van de kamer,
het licht als een mes door de ruit. de contouren
van handen die het lichaam proberen op te vangen
als het valt, het bloed. hoe oneindig de val voelt.
het oplossen van de geest. dat vreemde taaie dat
zich tot in de vingertoppen verspreidt, het zicht
verduistert, oncontroleerbaar en gewenst
dat het lichaam met alles een stil nee uitdrukt,
maar dat het te laat is, dat het al heel lang te
laat is, dat het op de dag dat je werd geboren al
onvermijdelijk was
je bent een dochter tot je dat beeld wordt, tot je
lichaam wordt omgevormd, een grenspunt wordt,
een plek voor transitie,
tot allerlei mensen door jou mogen passeren
tot je gezicht een willekeurig gezicht wordt
-----
In het kader van het Europese project Versopolis nodigde Poëziecentrum de Noorse Priya Bains in het voorjaar van 2026 uit naar België. Drietalige booklets met haar werk zijn gratis verkrijgbaar in Poëziecentrum (zolang de voorraad strekt). Poëziecentrum is sinds het begin, in 2014, partner van dit project en heeft inmiddels 33 Nederlandstalige dichters toegevoegd aan het Europese platform. In 2026 zijn dat Myriem El-Kaddouri en Bob Vanden Broeck. — versopolis.com
